دكتر مصطفى با استناد به آنچه ياقوت حموى در كتاب « المعجم البلدان » ، درباره واژه « حيره » آورده است ، اتصال اين مسيل‌ها را به خليج فارس بعيد نمىداند . بدون ترديد ، بيشتر اين منطقه تا خليج فارس ، مسيل‌هايى بوده كه به‌سمت نجف امتداد داشته است . البته اين مسئله تا قبل از ساماندهى سيستم آبيارى در قرن بيستم كشور عراق بوده است . ناجى وداعه نيز مىگويد : آب‌هاى واردشده به درياى نجف ، از يك زمين پست و كم‌ارتفاع كه در مسير جنوب شرقى فرات به‌سمت حيره جارى مىشوند و در چند قرن اخير به اسم « قرنه » شناخته شده است ، به اين دريا مىرسد . . . . همچنين از زمين كم‌ارتفاع ديگرى كه خيلى از قرنه دور نيست و به « مدلك » مشهور است ، جارى مىشوند . بين اين دو زمين پست ، زمين كم‌ارتفاع ديگرى وجود دارد كه « فتحه » ناميده مىشود . در اين زمين‌هاى كم‌ارتفاع نزديك به هم ، سيل‌هايى با ارتفاع زياد ديده شده است . اين همان چيزى است كه به حركت آب‌ها و جارى شدنش از سمت فرات به زمين‌هاى پست و كم‌ارتفاع وسيع در سرزمين‌هاى متصل به حيره و نجف ، كمك مىنمايد . بر اثر اين سيل‌ها و طغيان‌هاى آب ، درياى نجف به وجود آمده است . « 1 » مرحوم « جعفر الخليلى » توصيف « مستر بارلو » ، يكى از جهانگردان اروپايى را درباره اين بخش از فرات كه در سال 1306 ه . ق / 1889 م ، ديده است ، نقل مىكند و مىگويد : رودخانه‌اى كه « نهر الهندية » ناميده مىشود ، در سمت راست فرات جريان دارد . اين رودخانه ، نيمى از آب فرات را با خود حمل مىكند . در سمت غرب خود ، از شهر كربلا جدا مىگردد ؛ چنان‌كه از سمت شرق ، از ويرانه‌هاى برجاى مانده از بابل جدا مىشود . سپس به شهر نجف

--> ( 1 ) . ر . ك : الجغرافية الطبيعية لمدينة النجف الاشرف .